Molla Nəsrəddin – 120

Virtual sərgi

Molla Nəsrəddin  –  120

Molla Nəsrəddin jurnalı XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan mətbuatının və ümumilikdə Şərq publisistikasının ən parlaq nümunələrindən biri kimi tanınır. Jurnal 1906-cı ildə Tiflis şəhərində nəşrə başlamış, sonrakı illərdə Təbriz və Bakı şəhərlərində fəaliyyətini davam etdirmişdir. Onun yaradıcısı və baş redaktoru görkəmli yazıçı və publisist Cəlil Məmmədquluzadə olmuşdur. Jurnal öz adını Şərq folklorunun məşhur obrazı olan Molla Nəsrəddindən götürərək, bu obraz vasitəsilə cəmiyyətin eyiblərini kəskin satira və yumorla ifşa etməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur. "Molla Nəsrəddin" yalnız ədəbi orqan deyil, həm də ictimai fikir tribunası kimi çıxış edərək, dövrün ən aktual problemlərinə — savadsızlıq, fanatizm, gerilik, qadın hüquqsuzluğu, sosial ədalətsizlik və müstəmləkə siyasətinə qarşı mübarizə aparmışdır. Jurnalın ətrafında dövrün görkəmli ziyalıları və sənətkarları birləşmişdi. Burada Mirzə Ələkbər Sabir, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Məmməd Səid Ordubadi kimi yazıçıların, həmçinin məşhur karikatura ustası Əzim Əzimzadənin əsərləri dərc olunurdu. Jurnalın əsas xüsusiyyətlərindən biri söz və təsvirin vəhdəti idi — satirik mətnlərlə yanaşı, güclü təsir gücünə malik karikaturalar geniş yer alırdı. "Molla Nəsrəddin" jurnalı sadə və anlaşıqlı xalq dili ilə yazılması ilə seçilir, geniş oxucu kütləsinə xitab edirdi. O, yalnız Azərbaycanda deyil, bütün müsəlman Şərqində böyük nüfuz qazanaraq İran, Türkiyə, Orta Asiya və digər regionlarda maarifçilik hərəkatına ciddi təsir göstərmişdir. Jurnalın dili, üslubu və ideyaları yeni ədəbi məktəbin formalaşmasına təkan vermiş, satirik publisistikanın inkişafında mühüm rol oynamışdır. Virtual sərgi "Molla Nəsrəddin"in yalnız ədəbi-mətbuat nümunəsi deyil, həm də ictimai oyanış və milli özünüdərk hərəkatının mühüm tribunası olduğunu nümayiş etdirir. Jurnalın irsi bu gün də aktuallığını qoruyur və Azərbaycan mədəniyyətinin, satira ənənələrinin, eləcə də söz azadlığı tarixinin ayrılmaz hissəsi kimi yüksək dəyərləndirilir.